Phật Quan Âm Nghìn Mắt Nghìn Tay là một hình tượng của đức Phật Quan Âm rất đặc sắc và quen thuộc với người Việt Nam. Hay mọi người còn gọi với tên gọi khác là đức Phật Thiên Thủ Thiên Nhãn (thiên có nghĩa là nghìn, thủ là tay, nhãn là mắt). Mọi người cũng thường lựa chọn những bức tượng Phật Quan Âm Nghìn Mắt Nghìn Tay về thờ tự trong không gian thờ cúng tại gia đình.

Ý nghĩa hình tượng Quan Âm Bồ Tát trong đạo Phật:

Hình tượng đức Phật Quan Âm thường thấy nhất là dáng vẻ mặc bạch y, tay trái cầm bình thanh tịnh chứa nước cam lộ, tay phải cầm nhành dương liễu. Người dùng nhành dương liễu rưới nước cam lộ khắp nhân gian để cho cái tâm người ở nhân gian luôn được thanh tịnh và mát mẻ.

Nước cam lộ biểu trưng cho lòng từ bi, phổ đổ chúng sinh. Nước rưới đến đâu, tình thương trải đều đến đó, giúp làm dịu đi những nỗi đau xót của nhân gian. Còn nhành dương liễu nhìn như mỏng manh dễ gãy nhưng lại dẻo dai, đầy bền bỉ tượng trưng cho sự nhẫn nhục.

Thể hiện sự kiên định và ý chí khi làm việc thiện, làm việc tốt đúng với hạnh nguyện của đức Phật. Nước cam lộ đi với nhành dương liễu như lòng từ bi đi với sự nhẫn nhịn. Hai đức tính này đi chung với nhau thì lòng từ bi mới lâu dài, mới đem lại lợi ích viên mãn cho chúng sinh.

Tìm hiểu về truyền thuyết đức phật Quan Âm Nghìn Mắt Nghìn Tay:

Bắt nguồn từ sự tích về công chúa Diệu Thiện trong Phật giáo Ấn Độ, hình tượng Quan Âm bồ tát Nghìn Mắt Nghìn Tay thể hiện mong muốn của chúng dân về một đức phật Quan Âm thần thông hơn, đủ sức cứu vớt mọi chúng sinh thoát khỏi bể khổ.

Là một công chúa được nhà vua hết mực yêu thương, nhưng công chúa Diệu Thiện đã bỏ hết tất cả để quyết tâm tu hành. Vượt qua rất nhiều rào cản, trở ngại từ việc đức vua ra lệnh mọi người làm khó dễ đến đốt chùa. Công chúa vẫn kiên định, để rồi trong cơn khói lửa mù mịt, công chúa được một con hổ trắng cứu thoát.

Vẫn quyết tâm tu hành, công chúa phát thệ xuống 18 tầng địa ngục cứu vớt chúng sinh trong đau khổ. Rồi lại trở về dương gian tu hành thêm 9 năm. Khi vua cha bị ngạ quỷ làm hại, Người cũng dứt khoát khoét mắt, xẻo thịt để hiến dâng cứu người. Sau tất cả, lòng thành được minh chứng Bà đã được độ trì cho thành Phật và ban cho Nghìn Mắt Nghìn Tay để cứu độ nhân gian.

Hình tượng thuần Việt của đức phật Thiên Thủ Thiên Nhãn:

Là hình tượng thể hiện mong ước đức phật thần thông quảng đại, công lực vô biên nên hình tượng đức phật Quan Âm Nghìn Mắt Nghìn Tay có rất nhiều phép thuật. Trong hình tượng thuần Việt, tượng phật Quan Âm Nghìn Mắt Nghìn Tay có 3 tầng tạo tác, là sự kết hợp giữa hình ảnh đức phật Thiên Thủ Thiên Nhãn và hình tượng Thập Nhất Diện Quan Âm (Đức Phật Quan Âm có 11 gương mặt).

• Tầng một là hình tượng đức Phật Nghìn Mắt Nghìn Tay ngự trên tòa sen, hai bàn tay ấn quyết Phật và những bàn tay còn lại cầm pháp khí.
• Tầng hai là hình ảnh của Thập Nhất Diện Quan Âm với mười một gương mặt bao gồm cả gương mặt chính diện với các biểu cảm trang nghiêm, đượm buồn, uy hùng,… khác nhau.
• Và tầng ba là tượng đức Phật A Di Đà thể hiện sự tôn kính và hành động theo tôn chỉ của đạo Phật.

=> Có thể thấy tượng Phật Quan Âm Nghìn Mắt Nghìn Tay chính là một tác phẩm tiêu biểu, là thành quả cao của nền nghệ thuật dân tộc.